Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı geçtiğimiz yıl Haziran ayında değerli bir adım atarak, “yerli harita ve navigasyon uygulaması geliştiricilere takviye vereceğini” açıklamıştı. Müracaatlar 2025 içinde alındı ve değerlendirmeler tamamlandı. Mart ayında ise Bakan Mehmet Fatih Kacır’ın da iştirakiyle ‘yerli navigasyon’ için tarafların iştirakiyle imzalar atıldı.
4 kıymetli hedef
Projenin paydaşlarından Togg ise yola çıktığı birinci günden itibaren kendi geliştirdiği navigasyon sistemini kullanıyor. Marka, kullanıcı datalarını yerli yahut yabancı hiçbir kişi ve kuruluşla paylaşmıyor. Yeni kurulacak yerli navigasyon sistemine de bu alandaki birikim ve tecrübesini aktarması hedefleniyor.
Yerli navigasyon sistemi tamamlanıp günlük ömürde kullanılmaya başlandığında; taşınabilir aygıtlarda, başta projenin ortaklarından Togg olmak üzere taşıtlar, lojistik, akıllı kent uygulamaları, e-ticaret, turizm, afet ve acil durum idarelerinde kullanılacak. Fakat bunların da ötesinde 4 kıymetli stratejik gayesi var.
Türk vatandaşlarının mahremiyeti
Mevcutta Türk vatandaşlarının tamamına yakını, yabancı navigasyon uygulamalarını kullanıyor. Bu nedenle navigasyon uygulamasının üreticisi bir yabancı kurum, her gün milyonlarca Türk vatandaşının nerede olduğunu, nereye gittiğini, nerede, ne kadar vakit geçirdiğini anlık olarak daima takip edebiliyor.
Neredeyse yarım metrelik bir farkla, navigasyonu kullanan Türk vatandaşı, gezegenin neresinde olursa olsun, görülebiliyor. Teknolojinin günümüzde ulaştığı nokta nedeniyle özel hayatın kapalılığını korumak çok sıkıntı olsa da bu bilgilerin yabancıların elinde olması engellenecek.
Olağanüstü hal ve savaş
Önce Ukrayna Savaşı sonrasında İsrail’in Filistinlilere yönelik katliamları ve İran’a yönelik ABD-İsrail akınları, 21’inci yüzyılda da dünyada barışı muhafazanın kolay olmadığını gösterdi. Harikulâde haller ve savaş gibi durumlarda, yabancı bir navigasyon sistemi ile sabotaj yapılabilmesi, lojistik, savunma, acil yardım üzere hususların sabote edilebilmesi mümkün.
Hatta ‘yaptırım’ ismi altında bu çok gerekli sistemlerin kullanımı da amaç alınan ülkede durdurulabiliyor. Yerli navigasyon ile bu da önlenecek.
Türk vatandaşlarının bilgileri pazarlanamayacak
Birçok navigasyon uygulaması ‘ücretsiz’ olarak kullanıcıya sunuluyor. Bu ‘ücretsiz’ imgenin gerisinde ise aslında kullanıcı bilgilerinin, ticari firmalara pazarlanması var.
Hem reklam hem de yönlendirme yapılarak aslında kullanıcının kendisi ‘ürün’ haline getiriliyor. Yerli navigasyon ile Türk vatandaşlarının global ticari kuruluşlar tarafından ürünleştirilmesinin önüne geçilecek.
İthal değil ihraç
Yerli navigasyon ile bu uygulamalar bilhassa profesyonel ve ticari kullanımlardan ‘ithal’ olmaktan çıkacak. Amaç tıpkı vakitte ‘ihraç’ da yapmak. Yani uygulamanın tüm dünyada kullanılması. Bu sayede kaynaklar yurt dışına gitmek yerine yurt dışından kaynak gelmesi hedefleniyor. Bu adım, ‘dışa bağımlılığı’ da azaltacak.
Milli Teknoloji Hamlesi’nin bir parçası
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, yerli navigasyonun “Milli Teknoloji Hamlesi’nin bir modülü olduğunu” vurgulayarak, “Teknoloji geliştirme ve üretmede devler liginde yarışan, savunma sanayinden yerli arabasına kadar her alanda yüksek teknoloji ihraç eden bir Türkiye’nin bu stratejik alanda geri kalması düşünülemez” yorumunu yapmıştı.
Yerli navigasyon için bakanlık uyumunda Başarsoft, BVB ve Togg güçlerini birleştirdi. Yerli navigasyonun yapay zekâ takviyeli olması ve kısa vadede kullanılmaya başlanması hedefleniyor.
Her cepte, her araçta, her kolda
Navigasyon sistemleri, artık günlük ömrün bir modülü haline geldi. Telefonlar, arabalar, akıllı saatler üzere araçlarda yerini aldı. O denli ki kullanıcı daha aracına bindiği ya da yola çıktığı anda tabiatıyla devreye giriyor. Bu nedenle artık haritalara bakma ya da tabelaları takip etme alışkanlıkları bile azaldı.
Navigasyon sistemleri, uydu ile global pozisyonu belirliyor, evvelce yüklenmiş ve daima güncellenen idari ve fiziki haritalarla görünürlük sağlanıyor. Gerçekliği artırmak ismine bütün cadde ve sokaklar ise daima manzara kaydeden araçlarla periyot dönem taranarak, cadde, sokak, bina manzaraları de yükleniyor. Yapay zekâ sayesinde yolun hangi kısmında araçların daha fazla duraklığı hesaplanarak, yoğunluk belirlenebiliyor.
