Yaklaşık 100 milyon insanın inançlı bağlantı kanallarından yoksun kalması, yalnızca teknik bir arıza değil, devlet eliyle yürütülen stratejik bir değişimin modülü olarak görülüyor. Bu atılımla birlikte gözler, bir müddettir reklamı yapılan ve Çin’in tanınan uygulaması WeChat’e benzerliğiyle dikkat çeken “Max” isimli yeni uygulamaya çevrildi.
CİDDİ GÜVENLİK TARTIŞMASI MEVCUT
WhatsApp’ın boşluğunu doldurması beklenen Max, Rusya’daki ünlü isimler ve eğitimciler tarafından ağır bir formda tavsiye ediliyor. Hatta aygıtlara ön yüklü olarak gelmeye başladı bile. Fakat bu uygulamanın parlak yüzünün gerisinde önemli bir güvenlik tartışması mevcut. Max, kullanıcı bilgilerinin direkt hükümetle paylaşılmasını koşul koşarken, uçtan uca şifreleme üzere temel güvenlik protokollerinden de mahrum bir yapıyla karşımıza çıkıyor. Rus halkı için bu durum, ya bağlantısız kalmak ya da tüm yazışmaların devlet denetiminde olduğu bir platformu kullanmak ortasında sıkıntı bir seçim manasına geliyor.
ADIM ADIM DARALDI
Rusya’nın dijital özgürlükler konusundaki bu sert tavrı aslında yeni bir kıssa değil. 2020’lerin başından bu yana ülkede tabir özgürlüğü adım adım daraldı. 2018 yılında Telegram’ı engellemeye çalışan ancak başarılı olamayan devlet aygıtı, o periyotta internet altyapısına önemli ziyan vermiş ve bu durum bir “teknolojik başarısızlık” olarak tarihe geçmişti. Ancak bugün kaideler değişti. Geçtiğimiz yılın sonlarında WhatsApp servislerinde yaşanan yüzde 70’lik yavaşlatma operasyonu, bugünkü tam erişim pürüzünün habercisi niteliğindeydi.
ŞEFFAFLIKTAN UZAK OLMASI KUŞKULARI ARTIRIYOR
Moskova idaresi bu kararları alırken “teknolojik egemenlik” ve “vatandaşları dolandırıcılıktan koruma” argümanlarına sığınıyor. Yaptırımlar altındaki bir ülkede yerli yazılımlara geçme isteği birinci bakışta anlaşılabilir bir münasebet üzere dursa da, seçilen metodun şeffaflıktan uzak olması kuşkuları artırıyor. Elbette WhatsApp ve sahibi olan Meta’nın da bilgi güvenliği konusunda karnesi pek pak değil; hatta kimi evraklar ABD hükümetiyle iş birliği yaptıklarını ortaya koydu bile. Fakat Rusya’nın sunduğu alternatifin hiçbir saklılık vaadinde bulunmaması, durumu “yağmurdan kaçarken doluya tutulmak” haline getirdi.
