Veri depolama teknolojilerinde çığır açabilecek bir gelişme kamuoyuna duyuruldu. Microsoft Research bünyesinde çalışan bilim insanları, sıradan bir cam modülünü yüksek kapasiteli ve ultra sağlam bir arşiv ortamına dönüştüren “Silica” sistemini tanıttı.
Çalışmanın bulguları bilim dünyasının saygın yayınlarından Nature mecmuasında yayımlandı.
FEMTOSANİYELİK LAZER DARBELERİYLE ÜÇ BOYUTLU KODLAMA
Silica sistemi, dataları camın yüzeyine değil, direkt derinliklerine işliyor. Bunun için femtosaniye seviyesinde -saniyenin katrilyonda biri hızında- lazer darbeleri kullanılıyor.
Bu ultra kısa lazer atışları, bilgiyi camın içinde “voxel” ismi verilen üç boyutlu piksel gibisi yapılar halinde kodluyor. Böylelikle bilgi, camın moleküler yapısında mikroskobik değişiklikler oluşturarak kalıcı hale geliyor.
Araştırmacılar, bu lazer teknolojisinin ışığı atom ve moleküller içindeki elektron hareketlerini gözlemleyecek hassasiyette odaklayabildiğini belirtiyor. Hakikaten bu alandaki çalışmalar, 2023 Nobel Fizik Ödülü’ne bahis olan ultra süratli lazer teknolojileriyle de temas taşıyor.
ATOMİK ÖLÇEKTE DEĞİŞİM, AZAMÎ DAYANIKLILIK
Lazer ışınları camın içine odaklandığında, metrenin milyonda birinden daha küçük hacimlerde yapısal değişimler meydana geliyor. Bu süreç sırasında camın şeffaflığı korunuyor; lakin iç katmanlarına devasa ölçüde bilgi işlenebiliyor.
Araştırma grubu, Silica kapsamında sırf data yazımını değil; kodlama, okuma ve yanılgı düzeltme süreçlerini de kapsayan bütüncül bir sistem geliştirdi.
Mikroskobik patlamalara dayalı teknikle milimetreküp başına 1,59 gigabit data yoğunluğuna ulaşılırken, sürat odaklı ikinci sistemde saniyede 65,9 megabit yazım kapasitesi elde edildi. Lazer ışını sayısının artırılmasıyla bu suratın daha da yükseltilebileceği tabir ediliyor.
MANYETİK BANTLARA ALTERNATİF OLABİLİR
Geleneksel depolama tahlilleri olan manyetik bantlar ve sabit diskler vakitle bozulabiliyor ve çevresel şartlardan etkilenebiliyor. Silica teknolojisi ise, neme ve manyetik alanlara karşı yüksek direnç gösteriyor.
Araştırmacılar, onlarca yıllık çalışmalar sonucunda endüstriyel kullanıma uygun hale getirilen ultra süratli lazer sistemlerinin, bilhassa bilgi merkezlerinde güç verimliliği ve uzun vadeli arşivleme açısından değerli avantajlar sunabileceğini belirtiyor.
Uzmanlara nazaran cam tabanlı bu depolama sistemi, geleceğin dijital arşiv altyapısının temelini oluşturabilir ve “10 bin yıllık kütüphane” vizyonunu gerçeğe dönüştürebilir.
