ABD’nin Kaliforniya eyaleti, şoförsüz araçlarla ilgili uzun müddettir tartışılan değerli bir boşluğu kapatacak yeni düzenlemeleri yürürlüğe sokuyor. Eyalet idaresi tarafından kabul edilen yeni kurallarla birlikte polis takımları artık Waymo ve gibisi robotaksi şirketlerine direkt ceza kesebilecek. Böylelikle otonom araçların karıştığı trafik ihlallerinde “sorumlu şoför yok” sorunu büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olacak.
Kaliforniya Motorlu Taşıtlar Dairesi (DMV) tarafından kabul edilen düzenlemeler, 1 Temmuz prestijiyle resmen yürürlüğe girecek. Kuralların temelini ise 2024 yılında kabul edilen ve otonom sürüş sistemleri üzerindeki kontrolü artırmayı hedefleyen yasa oluşturuyor.
Yeni düzenlemeler, direksiyon başında insan bulunmayan araçlarda trafik ihlallerinin nasıl ele alınacağını netleştiriyor. Şimdiye kadar polis takımları şoförsüz araçları durdursa bile cezai süreç uygulamakta önemli zorluk yaşıyordu. Çünkü araçta sorumlu bir şoförün bulunmayışı türel yeri ortadan kaldırıyordu.
Kapsamlı yetkiler veriliyor
Yeni sistem ise sorumluluğu direkt üretici ve işletmeci şirketlere yüklüyor. Buna nazaran şoförsüz bir araç trafik kurallarını ihlal ettiğinde polis grupları şirkete “uyumsuzluk bildirimi” gönderebilecek. Bu bildirim sonrasında DMV tarafından resmi inceleme başlatılacak.
DMV açıklamasına nazaran şirketin sorunu giderememesi halinde kurumun epey geniş yetkileri bulunuyor. Yetkililer, gerektiğinde şirketlerin faaliyet müsaadelerini sonlandırabilecek, askıya alabilecek yahut büsbütün iptal edebilecek.
Yeni kurallar klasik trafik kontrolünün ötesine geçiyor. Kaliforniya DMV, şoförsüz araç filolarının hangi bölgelerde çalışabileceğine, hangi sürat limitleriyle hareket edeceğine ve hangi şartlarda hizmet vereceğine kadar geniş kapsamlı müdahalelerde bulunabilecek.
Bu yaklaşım, otonom sistemlerin performansını direkt şirketlerin faaliyet müsaadeleriyle ilişkilendiriyor. Öteki bir tabirle, güvenlik problemleri yaşayan bir robotaksi filosunun operasyon alanı daraltılabilecek yahut büsbütün durdurulabilecek.
Acil durum araçları için yeni zorunluluklar geliyor
Robotaksilerin halihazırda gerçek dünya şartlarında çeşitli zorluklarla karşılaştığı biliniyor. Bilhassa karmaşık trafik ortamları ve acil durum senaryoları, mevcut yapay zeka sistemleri için değerli zorluk oluşturmaya devam ediyor.
Otonom sistemler sensörler, haritalama teknolojileri ve gerçek vakitli karar verme yazılımlarıyla çevreyi tahlil ediyor. Lakin bilhassa acil müdahale araçlarının bulunduğu durumlarda yahut altyapı problemlerinin yaşandığı anlarda sistemler kusur yapabiliyor.
Yeni kurallara nazaran şirketler, lokal yetkililerle direkt irtibat protokolleri oluşturmak zorunda olacak. Ayrıyeten şoförsüz araçların, acil durum bölgelerinden talimat aldıktan sonra iki dakika içinde çıkarılabilmesi gerekecek.
Bu düzenleme bilhassa ambulans, polis ve itfaiye gruplarının olay yerlerine erişimini engelleyen durumların önüne geçmeyi hedefliyor.
DMV sırf operasyonel kuralları değil, test süreçlerini de sertleştiriyor. Yeni sistem kapsamında otonom araç şirketleri için daha katı test standartları uygulanacak. ABD’nin en büyük robotaksi filolarından birini işleten Waymo ise düzenlemeleri incelediğini açıkladı lakin detaylı yorum yapmaktan kaçındı.
