Uluslararası Yenilenebilir Güç Ajansı’nın (IRENA) yayımladığı son rapor 2025 yılının global güç dönüşümü açısından kritik bir dönüm noktası olduğunu ortaya koydu. Buna nazaran dünya genelinde 2025 yılı boyunca 692 gigawatt (GW) yeni yenilenebilir güç kapasitesi devreye alındı ve toplam kurulu güç 5.149 GW düzeyine ulaştı.
Bu artış, sadece bir yıl içinde yüzde 15,5’lik büyümeye işaret ederken yeni kurulan güç kapasitesinin yüzde 85,6’sını yenilenebilir kaynakların oluşturması, dalın istikametini net biçimde ortaya koyuyor.
Fosil yakıtlar hala sistemde varlığını sürdürse de yeni yatırımların yüklü olarak yenilenebilir güce kayması dikkat çekiyor. Bilhassa global jeopolitik tansiyonların arttığı bir periyotta, güç arz güvenliği tekrar ön plana çıkarken yenilenebilir kaynaklar ülkeler için stratejik bir alternatif haline geliyor.
Güneş gücü açık orta lider
2025’teki büyümenin büyük kısmı güneş gücünden geldi. Toplam artışın yaklaşık dörtte üçünü oluşturan 511 GW’lık yeni kapasite direkt güneş gücü yatırımlarından kaynaklandı. Bu sayının neredeyse tamamı, yani 510,3 GW’ı güneş fotovoltaik (PV) sistemlerinden oluştu. Artışın büyük kısmını Çin sağladı. (315.1 GW)
Rüzgar gücü ise 158,7 GW’lık artışla ikinci sırada yer aldı ve yıllık bazda yüzde 14 büyüme kaydetti. Böylelikle güneş ve rüzgar gücü birlikte, 2025 yılında eklenen toplam yenilenebilir kapasitenin yüzde 96,8’ini oluşturdu. Bu iki teknolojinin öne çıkmasında, maliyetlerin süratli düşüşü ve ölçeklenebilirlik avantajı belirleyici rol oynuyor.
Diğer yenilenebilir kaynaklar ise daha sonlu bir büyüme sergiledi. Hidroelektrik güç (pompaj hariç) 18,4 GW, biyoenerji 3,4 GW ve jeotermal güç sadece 0,3 GW kapasite artışı kaydetti.
Bölgesel dağılımda büyük uçurum var
Yenilenebilir güç yatırımlarındaki artış global ölçekte dikkat cazibeli olsa da, bölgeler ortasında önemli dengesizlikler sürüyor. Asya, 513,3 GW ile 2025’te eklenen kapasitenin yüzde 74,2’sini tek başına karşıladı ve bölgenin toplam kapasitesi yıllık bazda yüzde 21,6 büyüdü. Bu artışın büyük kısmı Çin’de gerçekleşti (440,1 GW).
Böylece Asya’nın toplam yenilenebilir güç kapasitesi 2.891 GW’a ulaştı. Avrupa ise 934 GW toplam kapasiteyle ikinci sırada yer alırken, Orta Amerika ve Karayipler sadece 21 GW düzeyinde kalarak dikkat alımlı biçimde geride kaldı.
Afrika, toplam kapasite açısından daha küçük olsa da, 11,3 GW’lık eklemeyle yüzde 15,9 büyüme kaydetti ve şimdiye kadarki en süratli genişlemesini yaşadı. Bu büyümede bilhassa Etiyopya, Güney Afrika ve Mısır öne çıktı. Orta Doğu’da ise kapasite yüzde 28,9 artarken, bu yükselişte Suudi Arabistan’ın yatırımları belirleyici oldu.
Detaylı datalara bakıldığında, rüzgar gücünde büyümenin büyük kısmını Çin sürükledi. Çin tek başına 119,4 GW yeni rüzgar kapasitesi eklerken, Hindistan 6,3 GW ile onu takip etti. Hidroelektrik büyümesinin ise yüzde 96’sı tekrar Çin kaynaklı gerçekleşti.
Biyoenerji tarafında Japonya 1,1 GW ile önder olurken, Çin 0,8 GW ve Brezilya 0,6 GW katkı sağladı. Jeotermal güç ise Filipinler, Endonezya, Almanya, Türkiye ve Japonya’dan gelen sonlu katkılarla toplamda 0,3 GW artış gösterdi.
