Çin’in Chang’e-6 vazifesinin Ay’ın uzak tarafından topladığı toprak örnekleri, gök cisminin kimyasal yapısına dair bilinenleri kökten sarsıyor. Yeni yayımlanan bilimsel araştırmaya nazaran, örneklerde bulunan mikroskobik demir oksit taneleri, Ay yüzeyinin oksidasyon için elverişsiz olduğu istikametindeki uzun müddettir kabul edilen görüşle çelişiyor. Bugüne kadar Ay’daki demirin çoğunlukla indirgenmiş, yani oksijensiz hâlde bulunduğu düşünülüyordu. Bu nedenle hematit üzere güçlü biçimde oksitlenmiş minerallerin Ay’da stabil biçimde var olamayacağı varsayılıyordu.
Ay’da demir oksit bulundu!
Son yıllarda kimi keşif vazifeleri, bilhassa Ay’ın yüksek enlem bölgelerinde hematit izlerine işaret etmişti. Lakin bu bulguların kalıcı ve güçlü oksidasyon süreçlerini temsil ettiği kesin olarak doğrulanamamıştı. Nasa’nın Apollo vazifeleri ve Çin’in daha evvelki Chang’e-5 örnekleri, meteor çarpmasıyla oluşan cam yapılar içinde kısmi oksidasyon işaretleri göstermişti. Bu nedenle bilim insanları, oksidasyonun yalnızca çarpma ısısı ve basıncıyla gerçekleşen lokal bir süreç olduğunu düşünüyordu.
Chang’e-6 örneklerinde direkt demir oksit tanelerinin bulunması ise Ay’da daha evvel bilinmeyen, doğal ve daima bir oksidasyon sisteminin var olabileceğini gösteriyor. Bu keşif, Ay’ın manyetik geçmişi, yüzey kimyası ve jeolojik evrimi hakkında yeni araştırma kapıları açıyor.
